Binnen het Europese SMURF – The Forest Owners’ Project hebben Landelijk Vlaanderen en de private landeigenaar van Domein Heihuyzen in Oostmalle de eerste terreinmetingen uitgevoerd in het demonstratieperceel rond close-to-nature silviculture of natuurgerichte bosbouw.
Dit demonstratieperceel zal de komende jaren worden opgevolgd om beter te begrijpen hoe deze vorm van bosbeheer kan bijdragen aan gezonde, veerkrachtige en productieve bossen.
Om de effecten van natuurgerichte bosbouw objectief te beoordelen, is langdurige monitoring noodzakelijk. Daarom wordt binnen SMURF gewerkt met het AFI-protocol, een monitoringssysteem dat in de jaren 1990 in Frankrijk werd ontwikkeld door de Association Futaie Irrégulière. Het protocol werd specifiek ontworpen om de biologische, structurele en economische ontwikkeling van ongelijkjarige bossen met continue bosbedekking op lange termijn op te volgen.
In Oostmalle worden tien permanente meetplots aangelegd, verspreid over het demonstratieperceel. Binnen deze vaste meetpunten worden verschillende bosvariabelen geregistreerd, zoals boomsoorten, diameter en hoogte, natuurlijke verjonging, dood hout, boomkwaliteit, microhabitats en indicatoren van bosgezondheid. Dezelfde metingen worden om de vijf jaar herhaald gedurende een periode van vijftien jaar. Zo ontstaat een tijdsreeks waarmee de evolutie van het bos en de effecten van het gevoerde beheer kunnen worden geëvalueerd.
Het monitoringssysteem wordt niet alleen in Vlaanderen toegepast. Binnen het SMURF-project worden gelijkaardige permanente meetplots aangelegd in negen Europese landen. Door de resultaten tussen verschillende regio’s te vergelijken, bouwen boseigenaars, onderzoekers en bosbeheerders samen kennis op over de toepassing van close-to-nature silviculture in uiteenlopende bos- en klimaatomstandigheden.
Het demonstratieperceel bevindt zich op Domein Heihuyzen, een privaat landgoed in de Antwerpse Kempen. Het gebied ligt in een Natura 2000-gebied en vormt een belangrijke leefomgeving voor beschermde soorten, waaronder de nachtzwaluw.
De stand heeft al een gemengde en ongelijkjarige structuur, met zomereik en grove den als dominante soorten, aangevuld met onder meer beuk, berk, fijnspar en Amerikaanse eik. Tegelijk wordt het beheer binnen SMURF verder afgestemd op de principes van close-to-nature silviculture. Daarbij ligt de nadruk op selectieve dunningen, natuurlijke verjonging, behoud van dood hout, aanduiding van toekomstbomen en het versterken van een gelaagde, gemengde bosstructuur. Zo wordt gewerkt aan een bos dat ecologisch veerkrachtiger wordt, meer koolstof kan opslaan en tegelijk kwaliteitsvol hout kan blijven produceren.
De komende jaren zullen de resultaten van de monitoring worden gedeeld met boseigenaars, adviseurs en andere actoren uit de bossector. Zo wil Landelijk Vlaanderen niet alleen de effecten van natuurgericht bosbeheer beter in kaart brengen, maar ook praktijkkennis ontwikkelen die andere private boseigenaars kan inspireren en ondersteunen bij de verdere verduurzaming van hun bosbeheer.
Klik hier om meer info te lezen over SMURF.
Galerij
Bekijk de mooiste momenten van dit evenement
